تولید مثل و پرورش ماهی اسکار
>>> تکثیر و فراهم سازی محیط مناسب برای تولید مثل اسکار <<<
اگر یک جفت اسکار جوان و سرحال که تازه همدیگر را انتخاب کرده اند
اسکار دوست دارد تخمهایش را در کف و روی سطحی صاف بریزد.
تخمهای اسکار چسبنده بوده و به شکل گرد و قهوه ای بوده و اندازه آن قدر یک ماش است.
در کف آکواریم بهتر است یک تخته سنگ صاف قرار دهید و بهتر است تخته سنگ از جنس مرمریت یا گرانیت باشد که تخمها خراب نشوند زیرا سنگهای گچی یا آهکی نامناسب بوده و تخمها را فاسد می کنند.
همچنین آکواریم باید دارای فیلتر مناسب ، اکسیژن کافی ، نور مناسب باشد.
به والدین باید غذای مناسب داده شود و بهترین غذا برای آنها غذای زنده مثل ماهی رودخانه ، بچه قورباغه و آبزیان بزرگ هستند.
روزانه یکبار آنها را خوب سیر کنید و غذای اضافی را خارج کرده و مقداری آب را تعویض کنید.
بعضی اوقات افراد تعداد زیادی ماهی رودخانه را در آکواریم می ریزند و ماهی ها تعدادی را میخورند و بقیه را می کشند و رها می کنند چون سیر میشوند و بیشتر از آن میل به خوردن ندارند ، از طرفی دوست ندارند هیچ مزاحمی در آکواریمشان باشد.
بعد از چند ساعت ماهی های مرده رودخانه ای در آکواریم اوضاع خرابی را بوجود می آورند و بتدریج اکسیژن آب کم شده و آلودگی اب باعث تلف شدن جفت اسکار شما خواهد شد.
چنانچه غذای زنده در اختیار نداشتید میتوانید دل گاو یا گوسفند را تمیز کرده و به انها بدهید.
اسکارهای جفت شده که در یک آکواریوم تنها هستند خیلی زود سنگ کف را بعنوان محل تخم ریزی انتخاب می نمایند و انگاه شروع به تمیز کردن ان می کنند.
>>> رفتارهای جنسی و تولید مثلی ماهی اسکار <<<
زمانیکه نر و ماده بروی سنگ رفته و شروع به تمیز کردن آن بکنند زمان تخم ریزی نزدیک است.
که ابتدا با بیرون آمدن لوله تخم ماهی ماده از زیر شکمش که تقریبا به اندازه 3 میلیمتر خارج میشود و شکل لبه آن گرد و چاق است شروع میشود.
همزمان لوله اسپرم نرم هم تقریبا به اندازه 5/1 میلیمتر خارج میشود .
نر و ماده هر دو چند ساعت قبل از تخم ریزی بر روی سنگ با لرزش و تمیز کردن و با حالات شدید و تغییر رنگ و پر رنگ شدن شروع به آماده و تمیز کردن محل تخم ریزی می کنند.
ماهی ماده با لرزشهای مخصوص به سطح سنگ نزدیک شده و تخم ریزی را شروع میکند و بصورت یک خط ردیفی از اول تا انتهای سنگ تخمها را بر روی آن می چیند و چون چسبندگی تخم ها زیاد است تخم ها محکم به کف سنگ می چسبند .
سپس ماهی نر با رقصهای شاد و با لرزش های مخصوص روی تخمها اسپرم رها میکند و در ادامه ماهی نر و ماهی ماده با بوسه زدن و نوازش لب به همدیگر اعلام رضایت میکنند.
حدود دو ساعت این حرکات زیبا و موزون همراه با تخم ریزی ادامه خواهد داشت و شادی آنها لحظه به لحظه زیادتر میشود و ابراز علاقه آنها شدیدتر و خشن تر به ظهور میرسد، به طوریکه آب آکواریوم به تلاطم می افتد .
اگر آکواریوم در پوش نداشته باشد ممکن است ماهی ها به بیرون بپرند و صدمه ببینند بنابراین حتما روی آکواریوم را بپوشانید و هرگز برای آنها ایجاد مزاحمت نکنید.
بعد از اتمام تخم ریزی ماهی ها شل و بیحال بصورت مورب و کج در کنار همدیگر آرام میگیرند،در اینحالت سطح آب کف زده است و رنگ آب بر اثر تجزیه اسپرم نرم ها شیری رنگ شده که باید قسمتی از آب تعویض یا داخل آکواریوم را فیلتر بگذارید تا آب شفاف شود .
>>>به دو طریق می توانید از تخمها محافظت کنید <<<
1- ماهیهای مولد را به آرامی به آکواریومی که از قبل آماده کرده اید منتقل سازید.
2- سنگ تخمها را بآرامی به آکواریومی که شرایط مناسب دارد منتقل دهید.
شرح حالت اول :
چنانچه مقدار زیادی از تخمها توسط حرکات ماهیها در نقاط دیگر آکواریوم
پاشیده شده است و امکان جابجایی تخمها نیست، در اینصورت بهتر است
ماهیهای مولد را از آنجا به آکواریوم آماده دیگری بآرامی انتقال دهید.
(آکواریوم باید از قبل کاملا آماده و مهیا شده باشد)
شرح حالت دوم :
چنانچه تخمها بصورت مرتب و منظم بر روی تخته سنگ چیده و چسبیده شده اند
میتوانید به آرامی سنگ تخمها را به آکواریومی با مشخصات آب مخصوص تخمها
که از قبل آماده کرده اید منتقل سازید.
در هر دو حالت تفاوتی وجود ندارد و معمولا نتیجه یکسان حاصل خواهد شد.
چیزی که مهم است باید حتما تخمها از دسترس ماهیها دور شوند و آنها را با شرایط و اصول صحیح نگهداری کنید.
برای آکواریوم تخمها حتما باید اکسیژن کافی قرار دهید، چنانچه آب تخمها شیری رنگ است حداقل 3 روز فیلتر در آکواریوم کار بگذارید تا آب را کاملا شفاف و روشن کند.
میتوانید در صورت تشخیص و نیاز مقداری از آب را با آب مناسب و آماده تعویض نمائید و سپس به آب تخمها داروی متیلن آبی بمقدار 1/0% اضافه کنید .
هجوم و حمله قارچها به تخمها باعث فساد آنها می شود و داروی متیلن آبی علاوه بر جلوگیری از هجوم قارچها رشد باکتریهای مضر را هم کنترل و بحالت ثابت نگه میدارد.
بعضی اوقات تخمها آنقدر نزدیک به هم و گاهی هم روی یکدیگر چیده شده اند که چنانچه یک تخم مورد هجوم قارچها قرار بگیرد خیلی سریع بقیه تخمها هم با لایه های ابری سفید رنگی پوشیده میشوند، که در واقع مورد هجوم و حمله قارچها قرار گرفته اند .
بدین صورت قارچ ها می توانند باعث فساد تخمها شوند .
بصورت تجربی بدست آمده است که اگر هر روز مقداری از آب تعویض و مقداری داروی متیلن آبی تازه حل شده به آب تخمها اضافه شود مخصوصا در مواقعی که شرایط آکواریوم تخمها وضعیت خوبی ندارد نتیجه باروری و باز شدن تخمها را بالا میبرد.
از آنطرف دیگر ماهیهای مولد هستند که باید آنها را به آرامی انتقال دهید و آکواریوم آنها باید همواره مرتب و منظم باشد.
تغذیه برای تخم ریزی در مراحل بعدی آنها نقش مهم و سرنوشت سازی دارد و باید دقت کنید آنها را ضعیف یا بیمار نکنید که در غیر اینصورت مدتی تخم نخواهند ریخت.
اگر به مولدین فقط ماهی رودخانه میدهید باید به نکات زیر توجه کنید :
* ماهیهای رودخانه ای ممکن است حامل امراض و بیماریهای باشند که با ورود آنها به آکواریوم مولدین ، خیلی زود محیط آنها را آلوده و تکثیر و منتشر میشوند.
بنابراین حتما باید از سلامت ماهیهای رودخانه ایی اطمینان حاصل کنید.
*میتوانید به ماهیهای رودخانه غذاهای مقوی و انواع ویتامینها و املاح مورد نیاز را بدهید سپس با در اختیار گذاشتن ماهیهای رودخانه ای برای اسکارها آن ویتامینها و املاح مفید را به ماهیهای اسکار مولد انتقال دهید تا باعث تقویت و رشد و سلامت آنها شود.
>>> آکواریوم و مراحل تبدیل شدن تخمها به نوزادان <<<
تخمها در آکواریومی قرار گرفته اند که اولا آب شفاف، زلال و تمیز است و سختی آب تخمها بین 5 تا 8 درجه dh است.
در اینصورت معمولا سه روز که بگذرد تخمها میترکد و شروع به باز شدن میشود.
از روز چهارم روی سنگ در حالیکه از سر چسبیده به کف سنگ هستند دم تکان میدهند که در این زمان تعداد تخمهای باز شده بر روی تخته سنگ مشخص میشود.
سپس نوزادان کم کم از کف سنگ جدا شده و با یک شنای کوتاه دوباره به کف می افتند.
بهتر است ارتفاع آب را حداکثر به 15 سانتیمتر برسانید و اکسیژن آب به اندازه کافی باشد و تغییرات سریع برای تخمها نداشته باشید.
لارو در زیر شکمش دارای کیسه زرده مجهز و کاملیست که تا ۴ روز غذایش را تأمین میکند.
توجه کنید چنانچه آب بر اثر تجزیه تخمهای فاسد شده آلوده شده باشد لاروها بی حال و کسل می شوند و متابولیسم جذب کیسه زرده بخوبی انجام نمیگیرد و ممکن است در اثر آلودگی اب لاروها تلف شوند.
در اینصورت باید اقدام به تعویض آب لاروها کنید و در این مدت هیچ غذایی نباید به لاروها بدهید .
چنانچه تعداد لاروهای اسکارزیاد است بهتر است آنها را در چندین آکواریوم پخش کنید و فضای کافی برای رشد و فعالیت آنها با توجه به تمام نکات ضروری واجب در مورد نگهداری و سلامت لاروها انجام دهید.
بهترین غذا برای لاروهای تازه از تخم در آمده نوزادان میگوست که باید از قبل آماده کنید.
مقدار نوزادان میگو را باید به اندازه لاروهای اسکار بریزید زیرا اگر اضافه وارد آکواریوم بریزید بعد از چند ساعت نوزادان میگو در آب شیرین میمیرند و در آب تجزیه می شوند و باعث آلودگی و فساد آب می شوند و در نتیجه این آلودگی هابه لاروها اثر می کند و باعث تلفات آنها خواهد شد.
بنابراین غذا دادن به لاروهای اسکار باید با صبر ، دقت و حوصله بسیار زیادی انجام شود.
چنانچه اکسیژن محلول در آب لاروها کم باشد خیلی زود دچار تلفات زیاد خواهید شد که در اینصورت باید کمبود اکسیژن در آکواریوم لاروها را سریعا تأمین کنید .
در مواردی که تشخیص میدهید آب لاروها آلوده شده است بهترین راه علاج جابجایی بچه ماهی ها به مکان جدید و با آب سالم و تمیز و آماده است و یا حداقل مقداری از آب را تعویض نموده و مقداری هم داروی متیلن آبی به آب اضافه کنید.
هر چه سطح وسیع تری برای تعداد کمتری لارو در نظر بگیرید درصد بروز حادثه کمتر است و در نتیجه تعداد بیشتری از آنها دوران لاروی خود را با موفقیت پشت سر می گذارند.
بعد از 15 روز که دوران لاروی اسکارها تمام می شود مقاومت آنها بیشتر خواهد شد و به دوران بچه ماهی وارد می شوند که در این مرحله مقاومت بیشتری دارند.
ایجاد شوک و استرس و تغییرات سریع در خواص و شرایط آب و کمبود اکسیژن محلول در آب اگر باعث تلفات بچه ماهیها نشود باعث کج شدن اندامها بخصوص دهان خواهد شد.
هر چه بچه ماهیها بزرگتر می شوند کج بودن دهانشان مشخص تر میشود که در حال حاضر از این عارضه بعنوان سکته کردن ماهی نام می برند .
در حالیکه اگر در اوایل زندگی لاروها و در دوران بچه ماهی کلیه نکات گفته شده را رعایت کنید قطعا چنین عوارضی برای ماهیها بوجود نخواهد آمد.
مسئله مهم دیگر که باید گفته شود سوء تغذیه بچه اسکارها است.
تغذیه نامناسب و اشتباه باعث می شود اسکارهای گرسنه به همدیگر حمله کنند و در وحله اول چشم هم جنسان خودشان را می خورند بنابراین بعد از مدتی اکثر بچه اسکارها چشم نخواهد داشت و کور خواهند شد .
اگر اصول تکثیر و پرورش اسکارها را بخوبی رعایت کنید پرورش اسکار برایتان آسان خواهد بود.
دقت کنید همیشه برای اسکارها باید فضای کافی در نظر بگیرید تا آنها نیز سلامت ، با نشاط و سرحال باشند و بسیار سریع و زود رشد کنند.
>>> زنجیره کنترل و مراقبتهای ویژه <<<
اکسیژن کافی ، نور کافی، تغذیه مناسب و مقوی با غذاهای زنده ، آب سالم و تمیز ، فیلتر مناسب، جلوگیری از بروز حوادث مانند ایجاد شوک و استرس و تغییرات سریع dh آب، ph آب، درجه حرارت آب ، کنترل و پیشگیری امراض و بیماریها .
اگر با تلفات بچه اسکارها مواجه شدید باید تشخیص بدهید که :
1- آیا آب آلوده شده است ؟
2- آیا غذا دادن اشکال دارد ؟
3- آیا درجه حرارت آب اشکال پیدا کرده است ؟
4- آیا dh آب تغییر کرده است ؟
5- آیا به ماهیها شوک وارد کرده اید ؟
6- آیا ماهیها در خطر ابتلاء به یک بیماری هستند ؟
بعد از تشخیص، سریعا اقدام به برطرف ساختن آن مشکل بپردازید و پیشگیری لازم برای جلوگیری از ادامه تلفات آنها را بعمل آورید.
کاری را که برای عموم اتفاقات رخ داده، باید سریعا انجام دهید تعویض قسمت یا تمام آب بچه اسکارها خواهد بود و با توجه به تشخیص گاهی لازم است بچه اسکارها را به محیط سالم و تمیز دیگری انتقال دهید.
بقیه موارد تشخیص باید با نظر خودتان و طبق دستورالعمهای همان تشخیص انجام دهید.
چنانچه کافی نبود در صورت نیاز می توانید به صاحب نظران و متخصصین پرورش ماهی مراجعه و از آنها راهنمایی و کمک بگیرید.
