طوطی کوتوله ؛ طوطی برزیلی
اصول اوليه نگهداري طوطی کوتوله
براي شروع بايد با اصول اوليه نگهداري از اين پرنده آشنا شويد.
براي دوستاني كه براي اولين بار ميخواهند لذت نگهداري از اين پرنده را تجربه كنند گونه صورت هلويي را پيشنهاد ميكنم زيرا طبيعت ملايم تري نسب به گونه فيشر دارند.
صورت هلويي پرنده اي كوچك از خانواده طوطي هستند كه زادگاه آن غرب آفريقا ميباشد.
اين موجودات بعنوان پرندگان خانگي بسيار محبوب و تكثير آنها نيز بسادگي امكانپذير است.
انتخاب طوطی کوتوله مناسب
هنگامي كه اين نوع طوطي كوچك معرفي شد بسياري از مشتاقان پرندگان خواستار اين پرنده براي كلكسيونهاي خود شدند و بهترين و ساده ترين گونه را يك صورت هلويي جوان ميدانستند زيرا نگهداري از آن آسان بوده و رفتار اين پرنده نیز جذاب و دوست داشتني است .
رنگ هاي بسیار متنوع و متفاوتي از این پرنده موجود است و هر چه پرنده جوانتر باشد راحت تر به محيط جديد عادت ميكند و رام ميشود.
در حال حاضر نيز توصيه ميشود براي شروع و شناخت اين پرنده حتما با يك جفت صورت هلويي كه رفتار ملايم تر و ارام تری دارند شروع كنيد.
اين گونه فوق العاده جذاب و دوست داشتني است.
اطمينان از سلامت طوطی کوتوله
براي اطمينان از سلامت پرنده ابتدا بايد از يك فروشنده معتبر اقدام به خريد كرده و هنگام خريد به دقت پرنده را بررسي كنيد.
يك پرنده سالم بايد هوشيار باشد و در برابر محرك ها عكس العمل نشان دهد سرحال بوده و پرها درخشان و تميز و پر باشند و استخوان سينه بيرون نزده باشد.
چشم ها بايد براق و شفاف باشد و هيچ گونه ترشحي نداشته باشد و پوست بيني صاف و ترشح نداشته باشد و پرهاي اطراف مخرج پرنده حتما بايد تميز باشد.
از خريدن پرنده اي با پرهاي پف كرده و يا چشم های بسته يا نيمه باز خودداري كنيد.
همچنين پرنده اي كه سر را نميتواند ثابت نگهدارد يا سر را زير بال قرار ميبرد خوب نيست.
پرندگان استاد مخفي كردن علائم بيماري هستند زيرا در طبيعت پرنده بيمار از طرف همنوعان طرد ميشود ، پس اگر پرنده علائمي را نشان دهد بسيار بيمار است.
بعد از اين كه پرنده را انتخاب كرديد آن را مستقيما در ارتباط با ديگر پرندگانتان قرار ندهيد و حداقل به مدت يك ماه در قفس جدا از او نگهداري كنيد تا از سلامتش مطمئن شويد.
اگر نشانه هاي بيماري در پرنده مشاهده كرديد آن را در محل گرم و ساكتي قرار دهيد و با غذاهاي مورد علاقه اش تغذيه شود.
فرني گرم ميتواند مفيد باشد و قبل از حاد شدن بيماري با دامپزشك مشورت كنيد.
تعيين جنسيت طوطی کوتوله
مسلما هنگامي كه پرنده اي را خريداري ميكنيد دوست داريد جنسيت آن را تعيين كنيد و همانطوري كه گفته شد بيشتر گونه ها مونومورفيك " شباهت نر و ماده " هستند ولي با اين وجود برخي نشانه ها ميتواند تا حدودي شما را به جنسيت پرنده آگاه كند.
عموما پرنده ماده سر بزرگ و پهن تري دارد و استخوان لگن در ماده بزرگ و پهن است.
تست لگن برای تشخیص جنسیت :
پرنده را به پشت روي کف دست بخوابانيد و با انگشت شست و انگشت كوچك بالهاي پرنده را باز كنيد و سر پرنده را بين انگشت دوم و سوم خود نگه داريد .
حالا با دست ديگر ميتوانيد استخوان لگن را پيدا كنيد و درست بالاي دم دو استخوان بيرون زده اگر فاصله اين استخوانها كم باشد و انگشت بين آن نرود احتمالا پرنده نر است و اگر فاصله آنها زياد باشد پرنده ماده است .
اين تست ميتوان با دقت حدود 50 درصد مفيد باشد اما توجه كنيد كه اگر پرنده به دست شما عادت ندارد اين تست باعث استرس پرنده ميشود.
رفتار و تشخیص جنسیت :
از نوع رفتارهاي پرندگان نيزميتوان جنسيت را حدس زد ، بعنوان مثال پرنده ماده هنگامي كه روي چوب مينشيند پاها را بازتر ميگذارد و در درگيريهاي كه پيش ميايد معمولا جنس نر است كه عقب نشيني ميكند .
جنس ماده معمولا به لانه وابسته تر است و براي حفظ آن ميجنگد و در زمان جفتگيري معمولا مواد مخصوص لانه سازي را زير پرهاي خود جمع ميكند.
اگر براي خريد به مغازه رفتيد معمولا مغازه دارها با اطمينان جنسيت آنها را اظهار ميكنند .
رنگ پرها و تشخیص جنسیت :
معمولا بر اساس رنگهاي پرها جنسيت را مشخص ميكنند ، معمولا رنگ پرهاي جنس نر پر رنگ تر است ولي راه دقيق براي قضاوت نيست .
تنها راه دقيق براي تعيين جنسيت اين نوع طوطي ها " آزمايش دی ان ای " است كه در حال حاضر امكان آن بسيار در ايران محدود است .
روش ابن سینا در تشخیص جنسیت :
یه سوزن ته گرد بردارین و سر اون رو با یه نخ گره بزنید.
پرنده را برعکس به روی کف دست خود بخوابانید و نخ را طوری بگیرید که ته سوزن تقریباً نزدیک مقعد طوطی کوتوله قرار بگیرد، مانند پاندول ساعت .
نخ باید کاملاً ثابت بوده و شما چند ثانیه باید صبر کنید اگر نخ بصورت دایره ای شروع به حرکت کرد طوطی کوتوله شما ماده است اما اگر نخ بصورت چپ به راست و یا راست به چپ حرکت کرد طوطی شما نر است !
قفس مناسب برای طوطی کوتوله
قفس ها در ابعاد بسيار متفاوتي موجود است .
هدف شما از نگهداري پرنده مشخص ميكند كه از چه قفسي بايد استفاده كرد ولي به طور كلي ميتوان گفت هرچه قفس بزرگتري بتوانيد تهيه كنيد.
حداقل ابعاد قفس 90 سانتيمتر طول و عرض 40 و ارتفاع 60 سانتيمتر است.
بهتر است از دو ظرف غذا و دو ظرف آب استفاده و ظروفي كه براي آب ، ميوه و سبزيجات استفاده ميشود روزانه شسته شود .
گاهي اوقات ظرف دانه ها بنظر پر مي رسد ولي بيشتر ان را پوست اشغال كرده است.
بايد در نظر داشت كه پرنده علاقه زياد به جويدن دارد و ميتواند قسمتهاي چوبي را بجود.
از ظرف آب تيوپي استفاده كنيد زيرا بسته است و آلودگي كمتر روي آن تاثير دارد و اگر پرنده به ظرف تيوپي عادت ندارد در ابتدا از ظرف عادي ابخوری استفاده نمائید و سعي كنيد كم كم پرنده را به ظرف هاي تيوپي عادت دهيد.
هميشه زبانه ظرف را چك كنيد كه آب در آن باشد گاهي اوقات آب در دهانه ان گير ميكند.
انها استاد فرار از قفس هستند و براحتي هر روزنه اي را پيدا کرده و فرار ميكنند.
انها نبايد با پرندگان ديگر در يك قفس نگهداري شوند زيرا به پرندگان كوچك آسيب میزنند.
هيچ وقت آنها را با پرندگاني از قبيل قناري ، فنچ ، باجي و حتي عروس هلندي تنها نگذاريد.
علاوه بر قفس بايد فكر ظرف غذا و آب و پرچ چوبي كه روي آن بنشيند را بكنيد و از پرچ هايي چوبی یا پلاستیکی با قطر متفاوت استفاده كنيد تا پاي پرنده خسته نشود.
پرنده شما براي حفظ سلامتي خود احتياج به فعاليت دارد زيرا طوطي های کوتوله برزیلی پرندگانی بسيار پر جنب جوش هستند و احتياج به قفس بزرگ و اسباب بازيهاي زياد و متنوع ای براي سرگرمي دارند.
براي اينكه پرنده را تشويق به فعاليت كنيد بايد اسباب بازي مناسب داخل قفس قرار دهيد که تاب ، نردبان ، ني هاي بامبو ، پوست ميوه نارگيل ميتواند انتخابهاي خوبي باشند.
البته اين اسباب بازيها بعد از مدتي براي پرنده تكراري ميشوند و باید آنها را تعويض كنيد .
معمولا اين اسباب بازيها توسط پرنده فروشيها عرضه ميشود .
رژيم غذايي طوطی کوتوله
بعد از اينكه پرنده به خانه جديد عادت كرد رژيم غذايي او بايد شامل مخلوط دانه ها مانند : ارزن درشت ، تخمه كتان ، تخم گشنيز ، چهار تخم ، شاه دانه و ارزان دو برابر كل بقيه دانه ها باشد.
ميوه و سبزيجات تازه حتما" برای سلامت پرندگان شما لازم است و دقت نمائید كه حشره كش هاي روي ميوه و سبزيجات ميتواند براي پرندگان شما خطرناك باشند.
هويج رنده شده و دانه ذرت معمولا مناسب است و اگر سبزيجات و ميوه به طور مداوم در رژيم غذايي موجود باشد احتياج به ويتامين بصورت جداگانه نيست البته ويتامين جداگانه صدمه اي به پرنده نميزند.
غذاهاي خشك كودكان با پروئين مانند برشتوك و سرلاك ميتواند منبع خوب پروتئين باشد.
وجود كف دريا و يا بلوك معدني در قفس لازم است و باعث تامين مواد معدني ميشود و خوشه ارزن ميتواند به عنوان غذاي تشويقي استفاده شود.
توجه کنید که رژيم تمام دانه باعث چاقي و صدمه به كبد پرنده و گاهي مرگ ميشود و اين پرنده حتما" بايد رژيم متنوعی داشته باشد و تعداد محدودي از سبزي و ميوه مناسب نيست .
در مورد رژيم پرنده به اين نكات حتما دقت كنيد :
اگر پرنده را تازه خريداري كرديد ابتدا از همان رژيم غذايي كه قبلا استفاده ميكرده استفاده كنيد و تا هنگامي كه به خانه جديد عادت نكرده اقدام به تغيير رژيم غذايي نكنيد زيرا تغيير رژيم عذايي باعث وارد شدن استرس بيشتر به پرنده ميشود.
تغيير رژيم غذايي را بسيار تدريجي انجام دهيد و پرنده را تحت فشار نگذاريد .
اين پرنده ها نسب به تغيير غذا بسيار حساس هستند و تغيير رژيم تمام دانه به مخلوط دانه و ميوه و سبزيجات میتواند بسیار مفید باشد .
موادی مانند چربي ، شكر و نمك براي پرنده ها بسیار مضر است.
تخم مرغ را بشویید و آب پز کنيد بعد پوست ان را کنده و بگذاريد پوست کاملا"خشک شود بعد تخم مرغ را همراه مقدار خيلي کمي از زرده رنده کرده و پوست تخم مرغ را با مخلوط کن آسياب کرده و هر بار که تخم مرغ يا هويج رنده شده و ... به او بدهيد و مقداري از ان را هم روی غذایش بپاشيد .
تكثير و توليد مثل طوطی کوتوله
شرايطی كه شما فراهم ميكنيد و طبيعت تعيين ميكند كه جفتگيري انجام شود.
اگر امكانش را داريد يك گروه طوطی را براي انتخاب جفت كنار هم قرار دهيد الزاما يك نر و ماده تشكيل جفت را نميدهند و ممكن است هيچ گاه جفتگيري انجام نشود.
براي مهيا كردن شرايط جفتگيري :
¤ در فصل پائيز يك جعبه به ابعاد 15×15 و ارتفاع 25 سانتيمتر بعنوان لانه تهيه كنيد.
¤ در تهيه مواد لانه سازي شامل : برگ نخل ، روزنامه ،علف و كاه خشك دقت كنيد در اين مواد از حشره كشهاي مضر استفاده نشده باشد.
¤ فراهم آوردن محیط آرام و خلوت براي تولید مثل طوطیهای کوتوله بسیار اهمیت دارد و معمولا پرنده با استفاده از مواد لانه سازی لانه را پر ميكند و يك حفره تونل در آن ايجاد ميكند.
پرنده ماده معولا بين 4 الي 6 تخم ميگذارد و به مدت 21 تا 24 روز روي تخمها ميخوابد تا تخم شكسته شود و جوجه ها بيرون بيايد.
اگر ماده بيش از 8 تخم گذاشت و بيش از 24 روز روي تخم خوابيد بايد بشما تبريك گفت چون دو پرنده ماده را با هم جفت كرده ايد و تخم ها بدون نطفه هستند!
در جفتهاي واقعي جنس نر نيز در خوابيدن روي تخم كمك ميكند و از لانه مراقبت ميكند و در اغلب اوقات در ورودي لانه نگهباني ميدهيد.
گیر کردن تخم :
در صورتی که احساس کردید پرنده تان بیقرار است و تخم گیر کرده میتوانید مقعدش را چرب کرده و با بخار ملایم محل را گرم کنید و سپس با دست و بسیار ملایم از بالا بسمت پایین فشار دهید .
مراقب باشید فشار به حدی نباشد که تخم بشکند زیرا بسیار خطرناک و کشنده است و در صورتی که مقعد بهمراه تخم بیرون امد نگران نباشید خودش به حالت اول باز میگردد .
وقتي جوجه ها از تخم بيرون آمدند پدر و مادر با هم شروع به غذا دادن به انها ميكنند.
در اين زمان فراهم كردن غذاهاي پر پروتئين كه قابل هضم باشند به والدين كمك ميكند و سرلاك كودك ، سوپ ، شوربا ، جو و غذاهاي آماده ميتوانند انتخاب خوبي باشند.
جوجه ها پس 5 الي 6 هفته پر اورده و تا ۲ هفته بعد نيز توسط والدين مراقبت ميشوند.
اگر والدين روي تخمها نميخوابند يا به جوجه ها غذا نميدهند علت آن است كه اين جفت براي اولين بارشان بوده هنوز توانايي نگهداري از تخم ها و جوجه ها را نداشته باشند و ممكن است در دفعات بعدي موفق به انجام این کار شوند.
نکات مهم بهداشتی در نگهداری طوطی کوتوله
اين پرنده نسبت به شرايط جوي خيلي حساس نيست و كافي است در مرض سرما و گرمای زياد و جريان هوا ( باد ) نباشند.
حمام كردن باعث ميشود پرها در شرايط بهتري باشند.
ظرف حمام براي شستشوي پرنده لازم است و پرنده از حمام گرفتن خوشش ميايد در غير اين صورت ميتوانيد از اسپري آب استفاده كنيد .
بهترين ساعت براي اينكار ميان روز است و پرنده ميتواند در آفتاب خود را خشك كند.
اگر پرنده در مدت چند دقیقه کمی خشک نشد از حرارت ملایم سشوار استفاده کنید .
اگر پرنده در كنار آشپزخانه نگهداري ميشود بايد توجه داشته باشيد كه بخار با قرار دادن ظروف روي اجاق گاز توليد ميشود بسيار خطرناك و كشنده است.
اگر تغييري در سلامت پرنده مشاهده كرديد يا احساس كرديد پرنده بيمار است حتما به سرعت به دامپزشك مورد نظر خود مراجعه كنيد.
اگر ميتوانيد پرنده را از ديگر پرنده ها جدا كنيد تا احتمال انتقال بيماري كاهش پيدا كند و بهتر است قبل از بروز چنين مشكلي يك دامپزشك متخصص را در نظر گرفته باشيد.
نکات جالب و پیشنهادی در مورد طوطی کوتوله
جفتگيري :
مثل ساير پرندگان نر بر پشت ماده سوار شده و جفتگيري را انجام ميدهد و بهتر است برای داشتن جوجه های سالم و قوی از یک جفت همنوع استفاده کنید .
اشیانه :
لانه های موجود در بازار برای این نوع طوطیها کوچک بوده و بهتر است خود شما اقدام به ساخت لانه کنید و حتما چاله ای برای تخم داخل ان ایجاد کنید و سعی کنید تمام لوازم درون قفس از چوب باشد تا انها احساس بهتری داشته باشند .
نوک گرفتن :
نوک گرفتن نشان جفت شدن نیست و در همنوعان هم دیده میشود .
موسیقی :
علاقه بسیار زیادی به انواع سبک موسیقی دارند و میتوانید با گذاشتن روزانه ۱-۲ ساعت موسیقی رابطه خوبی با انها برقرار کنید .
سر و صدا :
گاهی اوقات این پرندگان بیش از حد اواز میخوانند و جیغ میکشند و در کل سر و صدای انها از مرغ عشق ها بیشتر است .
زمانی که این صداها به اوج رسید و طاقت ندارید میتوانید برای مدتی روی قفس را با پارچه ای بپوشانید تا تاریکی انها را وادار به سکوت نماید .
افسردگی :
در صورتیکه یکی از جفت ها تلف شود حتما جفت جدیدی تهیه کنید تا پرنده تان دچار افسردگی نشده و پرهایش را نکند و مهمتر اینکه او هم تلف نشود .
نقش رنگها :
این نوع طوطی عاشق رنگ قرمز است و شما میتوانید در رنگ امیزی وسایل بازی و زندگی این طوطی و حتی پوشالها از قرمز استفاده کنید .
